Reacties op de omroepplannen uit de sector en de pers

Niet enkel binnen de publieke omroep, maar ook bij de commerciële omroepen wordt kritisch gereageerd op de plannen van minister Marja van Bijsterveldt voor de publieke omroep. Hieronder een overzicht van de reacties uit de mediasector en uit de pers. Meest positief is de VPRO, daarentegen is het voor Powned en FunX einde oefening.

Bert Habets, bestuursvoorzitter van RTL Nederland

"De ingezette efficiencyslag is weliswaar een late, maar wel een logische en valide stap. Toch is er een enorme kans gemist om de publieke omroep te laten aansluiten bij wat een consument vraagt van een omroep van de 21e eeuw. Dat betekent luisteren naar de consument en de behoefte van de consument komt in het hele plan van de minister geen enkele keer voor.

Sterker nog, de huidige structuur zet ertoe aan dat de omroepverenigingen opnieuw leden gaan werven want nieuwe leden is meer geld. Het in stand houden van dit systeem is een grote gemiste kans om ook de publieke omroep naar de 21e eeuw te loodsen.

Als gevolg hiervan heeft de publieke omroep zich kunnen terugtrekken in haar eigen wereld om vervolgens binnenskamers eindeloos te kunnen polderen voor een compromis om de bezuiniging te kunnen realiseren. Terwijl juist nu de publieke omroep, net als RTL vier jaar geleden, op zoek moet gaan naar wat de behoefte is van de publieke omroep anno 2011 en wat de behoefte van de consument is. Dat is wat anders dan de behoefte van een lid van een programmablaadje.

Wij hebben wel afscheid genomen van die in zichzelf gekeerde omroepwereld. En wij staan ook open voor partnerships. In plaats van de wereld te willen verdelen in publiek en commercieel zou ik graag de krachten willen bundelen om goede, innovatieve diensten te maken. Laten we daarvoor ook een duidelijk overlegstructuur in het leven roepen.”

Een belrondje

Peter Olsthoorn belde enkele getroffenen en prominenten voor een reactie. Met o.a. Lennart van der Meulen (VPRO) Eric van Stade (SBS) en Dominique Weesie (Powned). Luister hieronder naar wat zij te zeggen hadden. Hun reacties en meer reacties uit de pers kunt u hier ook rustig nalezen.

MPJC2011: Reacties op de bezuinigingsplannen van minister Van Bijsterveldt from iMMovator on Vimeo.

Eric van Stade, algemeen directeur van SBS

"Dat er bezuinigd zou worden op de publieke omroep was duidelijk en dat je aan de achterkant ook kunt bezuinigen mag ook duidelijk zijn met al die organisaties. Wat ik vind ontbreken is een duidelijke taakstelling voor de publieke omroep. Wil je goed kunnen bezuinigen dan moet je hele duidelijke keuzes maken. Dat moet je doen aan de hand van een taakstelling, zo gaat dat bij een commercieel bedrijf ook. Als ik wil bezuinigen dan vertel ik mijn mensen waar en hoe ik wil bezuinigen. Dan laat ik de kerntaken met rust, en daar focus je juist op en op al die andere taken kun je bezuinigen.

Niet duidelijk is wat de kernaken zijn, want alles blijft ongeveer kerntaak. Er zijn geen keuzes gemaakt. Wat die kerntaken zijn moet de omroep zelf bepalen in overleg met het ministerie, dat is geen zaak voor mij. Maar ik heb al eerder betoogd dat er zoveel entertainment op de televisie is dat je je afvraagt of dar nog belastinggeld aan gespendeerd moet worden."

Frank Volmer, directeur Telegraaf Media Groep

"Het positieve van het kabinetsvoornemen is dat mensen in Nederland op termijn jaarlijks ongeveer 12 euro minder gaan betalen voor de publieke omroep.

De private mediabedrijven schieten met de brief van minister van Bijsterveld echter weinig op. Zo worden de publieke tv-data niet vrij verkrijgbaar, maar vijf keer duurder dan de gegevens van RTL.

De minister weigert bovendien serieus werk te maken van een scherpe toetsing voordat plannen van de Publieke Omroep worden gelanceerd. Ook blijft de STER onverminderd actief in het uitbreiden van haar activiteiten in het digitale domein en blijft een drukkende werking hebben op het prijsniveau van GRP’s in Nederland.

En de fundamentele discussie over de rol van de NPO word vermeden. De bezuinigingen worden vooral ingevuld met efficiencymaatregelen die nauwelijks leiden tot verschraling van het aanbod. De impact van de activiteiten van de PO op private mediabedrijven blijft dus onverminderd groot."

Cherylla Ganpatsingh, Mediadirecteur FunX, het publieke radiostation voor jongeren dat volgens minister Van Bijsterveldt moet verdwijnen

"Jammer, heel jammer! We kennen allemaal de uidrukking: wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. FunX is vanuit overheidsbeleid gestart: diversiteit en jongeren op de kaart zetten.

In de 9 jaar van ons bestaan heeft FunX bewezen beide groepen te kunnen bereiken en zelfs weten te binden. Andere omroepen zijn al jaren bezig om deze jongeren proberen te bereiken. Al was het maar omdat de publieke omroep van iedere Nederlander behoort te zijn.

Het is jammer dat een publieke jongeren succes zo makkelijk weg bezuinigd wordt. Met deze bezuinigen wordt de jeugd wederom getroffen door de bezuinigingen. Bezuinigen op cultuur, onderwijs en nu ook op FunX. Wie de jeugd negeert, negeert de toekomst!"

Dominique Weesie, directeur van Powned

"De brief van minister Van Bijsterveldt betekent het einde van Powned als publieke omroep. Zij besluit om de spelregels tijdens de wedstrijd te veranderen. De grens van 150.000 leden halen wordt een te moeilijk verhaal als de contributie stijgt van bijna 6 euro naar 15 euro en we vervolgens alsnog moeten fuseren.

Hoe ga je dat verkopen aan de mensen die je als lid wilt werven? Dat is uitgesloten. Aan dat spel gaan wij niet meedoen, dus dat betekent dat we nog vier jaar lang programma's kunnen uitzenden op kosten van de belastingbetaler. Succesvolle formats nemen we daarna mee en we gaan gewoon lekker commercieel...

Het lijkt me logisch dat wij goede formats in de vorm van een productiehuis gaan aanbieden aan de commerciële markt, of wellicht toch aan de publieke omroep. Direct na de crisisvergadering vroeg BNN of ze na 2016 in hemelsnaam van ons Pownews mochten gaan afnemen."

Jan Slagter, directeur van Omroep Max

"Ik vind de plannen niet goed, en dan druk ik me heel zacht uit. Dit kabinet wil eigen helemaal niks met de publieke omroep. De minister zegt dat een lid met betaling van meer lidmaatschapsgeld zijn betrokkenheid toont bij de omroep. Dat is een drogreden, dat slaat gewoon helemaal nergens op. De betrokkenheid meet je af aan de activiteiten waar een lid aan deelneemt, en dat is bij Max erg hoog.

Het feit dat de minister ons plan niet heeft overgenomen, en de bezuiniging op de mediabegroting leiden straks tot vele ontslagen en je gaat dat merken aan de programma's."

Lennart van der Meulen, algemeen directeur van de VPRO

"We waren opgelucht dat het kabinet een sterke publieke omroep als uitgangspunt neemt van het mediabeleid. Ook multimediaal, want daar is echt een hele flinke discussie over geweest. Dat de eigen rol van de publieke omroep overeind blijft is wel een kleine overwinning.

Het voorstel voor herinrichting van de omroepen is overgenomen door het kabinet, en zien dat als erkenning van de zelfstandige positie van de VPRO. De ledenaantallen blijven dominant bij de financiering, wat voor de VPRO gezien de hechte achterban niet erg is maar andere omroepen zullen flink moeten investeren in die achterban om die leden te behouden, zeker gezien de verhoging van het lidmaatschapsgeld.

Maar de bezuinigen kun je echt 'draconisch' blijven noemen, en dat zal voor een groot deel ten koste gaan van de programmaproductie. Daar komt aankoop voor in de plaats en langere series. Daar zal de kijker op zich niet veel van merken, maar de omroepen zelf wel.

Bovendien wordt er hard gesneden in organisaties aan de rand van de publieke omroep: de Wereldomroep wordt ontmanteld, het muziekcentrum uitgekleed, en gewoon triest is het opheffen van een succesvolle zender als FunX. De kleine levensbeschouwelijke omroepen worden onevenredig getroffen. Dit alles betreuren we."

Reacties uit andere media

Huub Wijfjes, mediahistoricus, onderzoeker en docent
"Het ergste vind ik nog dat er 75 miljoen euro op de programma's wordt bezuinigd. Het is een uitverkoop van onze kroonjuwelen, van onze cultuur. De omroepen zullen namelijk gedwongen zijn meer buitenlands materiaal aan te kopen, programma's vaker te herhalen en bestaande programmaformules nog meer op te rekken."

Robert Zaal, directeur RTV Noord-Holland
"(...) Neemt niet weg dat ik erg blij ben met het besluit van minister Van Bijsterveldt. Een van onze grootste problemen als regionale omroep is namelijk onze vindbaarheid voor het publiek. Het zou dus geweldig zijn als we via een samenwerking met de landelijke omroepen zouden kunnen uitzenden op Nederland 1, 2 of 3. We raken wel een deel van onze zeggenschap over de inhoud kwijt, maar dat heb ik er graag voor over."

Joke Hermes, lector Media, Cultuur & Burgerschap aan Hogeschool Inholland
"Van Bijsterveldt zegt eigenlijk: jullie geven 200 miljoen euro aan onzin uit. Maar de bezuinigingen gaan hoe dan ook ten koste van journalistieke kwaliteit - achtergrond bij het nieuws en verslaggeving vanuit het buitenland - en ook ten koste van de documentairetraditie wij hebben. Wat overblijft, is relatief goedkoop vermaak."

Jean-Pierre Geelen, tv-criticus Volkskrant
"Ik heb dagen gepiekerd over de omroepplannen van het kabinet. Ik kan veel bevatten. Veel ook niet, maar zeker niet dit: dat de meeste omroepen moeten fuseren, maar omroep MAX zelfstandig mag blijven. Net als de EO en de VPRO, maar de unieke identiteit van die twee ziet iedereen. Als MAX iets niet is, is het uniek en onvervangbaar. De omroep grossiert immers in afgedankte programmaformules en bijbehorende presentatoren."

Nico Haasbroek (67), journalist, mede-initiatiefnemer werkgroep Andere Publieke Omroep (APO), voormalig hoofdredacteur NOS Journaal
"Dit is een politiek compromis, een echte visie op de toekomst van de publieke omroep ontbreekt volledig. Er heerst angst om een echt plan te presenteren; politici en omroepen zijn tot elkaar veroordeeld. Bij herverkiezingen zijn politici afhankelijk van omroepen, terwijl politici voor programmamakers heel makkelijk te produceren zijn; politici willen altijd wel."

VARA-voorzitter Hans Andersson
"Onbegrijpelijk, oneerlijk en onacceptabel."

Commentaar NRC Handelsblad
"De publieke omroep verliest hoe dan ook een aantal privileges. Het werd tijd. Deze valse concurrentie van de publieke omroep met ongesubsidieerde media is al heel lang onverteerbaar. (...) Er zijn in Europa talloze publieke omroepmodellen die ook een betrouwbaar informatief ‘kompas’ zijn voor de burger die zich een mening wil vormen over de maatschappij, zoals de minister het formuleert. De BBC is het bekendste en intussen clichématige bewijs. Maar ARD en ZDF in Duitsland zouden ook tot een inspirerend voorbeeld kunnen zijn. In die zin heeft omroepminister Van Bijsterveldt een kans gemist om geschiedenis te schrijven. Jammer."