Cross Media Café, deel 1: Video on Demand begint big business te worden

oktober

ma di wo do vr za zo
29
30
1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
6
6
7
7
8
8
9
9
10
10
11
11
12
12
13
13
14
14
15
15
16
16
17
17
18
18
19
19
20
20
21
21
22
22
23
23
24
24
25
25
26
26
27
28
29
29
30
31
31
1
2

Na een flinke aanloop begint Video on Demand (VoD) big business te worden, ook in Nederland. De markt is stevig in beweging, bleek tijdens het Cross Media Café over VoD, dat afgelopen dinsdag plaatsvond.

Om te beginnen gaf Maikel Verhaaren, manager Entertainment van GfK Retail and Technology, een overzicht van de markt. Maar eerst definieerde hij wat GfK onder Video on Demand verstaat: gefilmde content waarvoor betaald wordt, maar die geen user generated content of adult materiaal is. Uitgaande van die definitie verwacht Verhaaren dat VoD-diensten dit jaar in Nederland een omzet halen van 53 miljoen euro. Het gaat daarbij vooral om speelfilms (73 procent).

Foto: Mark Janssen

Maikel Verhaaren

Volgens Verhaaren is er een ‘vliegwieleffect’ opgetreden: een combinatie van laagdrempelig beschikbare content en de apparaten om die af te spelen, jaagt de markt aan. Daardoor is de VoD-markt sinds 2008 echt omvangrijk aan het worden. Verhaaren voorspelde dat volgend jaar de VoD-transacties de verkoop van bijvoorbeeld dvd’s zullen overtreffen.

Dit jaar zullen in Nederland zo’n 6 miljoen apparaten worden verkocht (zoals tv-toestellen, Blu-ray spelers, mobieltjes, tablets) waarmee consumenten van VoD-diensten gebruik kunnen maken. Over het gebruik ervan en de consumenten zelf is nog niet heel veel bekend. Maar in januari publiceert GfK Retail and Technology de resultaten van een groot onderzoek. En vanaf het derde kwartaal van dit jaar wordt de markt in kaart gebracht met een kwartaal barometer. Duidelijk is al dat het geld op dit moment vooral wordt verdiend door de kabelmaatschappijen. Of dat zo blijft, betwijfelt Verhaaren. Hij ziet een bedreiging voor de kabelaars in de opkomst van internationale spelers met een laagdrempelig aanbod.

 

Geleidelijk

Kijkcijfers zijn al vele jaren het terrein van de Stichting KijkOnderzoek (SKO). Directeur Bas de Vos kon de eerste resultaten melden van een nieuw onderzoek naar het kijkgedrag dat bij de verschillende apparaten hoort. Uit de cijfers blijkt dat driekwart van de bezitters van een computer, tablet of smartphone zijn device wel eens gebruikt om AV-content af te spelen. Jongeren doen dat vaker dan ouderen. Het meest wordt overigens nog altijd het tv-toestel gebruikt: 78 procent.

Foto: Mark Janssen

Bas de Vos

Het type content dat wordt bekeken is vooral televisie (70 procent), op afstand gevolgd door films en user generated content. Dat verschilt per apparaat, zo domineert bijvoorbeeld user generated content op smartphones, terwijl tv-content vooral op televisietoestellen wordt bekeken. Jongeren zijn ook nu weer afwijkend; ze kijken minder tv-programma’s (60 procent) en maken meer dan andere leeftijdsgroepen gebruik van de pc.
Het tv-scherm mag dan nog dominant zijn, tablets en smartphones zijn in opkomst. De Vos concludeerde uit de cijfers dat de wereld langzaam verandert. We hebben de apparaten wel, maar dat wil nog niet zeggen dat we er ook massaal VoD-diensten mee gebruiken. Uitgesteld kijken neemt toe, maar beslaat nog altijd maar 2,5 procent van de kijktijd. De rol van andere schermen dan de tv neemt geleidelijk toe. De Vos kon melden dat er meer gegevens komen, maar de resultaten van bijvoorbeeld een onderzoek naar het tweede scherm zijn nog niet bekend.

De presentatie van Bas de Vos is hieronder te zien:

Uitzending Gemist
In Nederland is de moeder van alle VoD-diensten toch wel Uitzending Gemist van de NPO. William Valkenburg, scheidend directeur Internetcoördinatie, Innovatie & Nieuwe Media van de NPO, stond tien jaar geleden aan de wieg van deze zeer succesvolle dienst. In het begin verrichtte hij pioniersarbeid, want ook in de omroepwereld begreep niet iedereen meteen wat hij bedoelde. De naam Uitzending Gemist hielp wel, Valkenburg bedacht die toen hij na een vergadering op zijn telefoon keek en las dat hij een oproep had gemist. 

Foto: Mark Janssen

William Valkenburg

De dienst begon met vooral nieuwsuitzendingen, die hadden de urgentie die aansloot bij de wens van het publiek. Gaandeweg stelden de omroepen meer materiaal beschikbaar en in 2004 volgden de Telefilms van dat jaar, die ondanks hun lengte succes hadden. Een jaar later was de dienst zo ingeburgerd, dat voor het eerst een producent belde met de vraag waarom zijn programma niet op Uitzending Gemist stond.

In de loop der jaren is de dienst snel gegroeid. In 2002 werkte er één redacteur aan Uitzending Gemist, inmiddels een hele groep, en waar eerst duizend streams per dag heel wat is, wordt dat getal nu per minuut gehaald. Kostte het in het begin minstens zes uur om een programma online te krijgen, tegenwoordig is daar dankzij de voortschrijdende automatisering nog hooguit tien minuten voor nodig. De NPO is Uitzending Gemist steeds verder aan het ontwikkelen, inmiddels in rechtstreekse samenwerking met het publiek. De publieke omroep werkt ook graag met andere partijen samen, maar voorop blijft staan dat de NPO greep houdt op de content.

Valkenburg verwierp verwijten dat de publieke omroep met de gratis dienst de commerciële omroepen oneerlijke concurrentie aandoet. Toen hij ermee begon, bestond zo’n dienst gewoon niet, de NPO heeft dus een markt geschapen, waar nu iedereen zijn voordeel mee kan doen. Dat is gedaan vanuit een budget case: de NPO kijkt niet naar wat het zou kunnen opbrengen, maar naar wat het de publieke omroep waard is. Valkenburg hamerde er voor de toekomst op dat de dienst gebruiksvriendelijk moet blijven, en samenhangend moet zijn op elk apparaat.

Bekijk hier de presentatie van William Valkenburg:

Lineaire VoD
Directeur Marc Jurgens van Ximon.nl presenteerde zijn dienst als een betaalde versie van Uitzending Gemist. Ximon is een initiatief van de Nederlandse Vereniging van Speelfilmproducenten, het EYE Film Instituut Nederland en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Het project is een volgende stap in het nationale digitaliseringsproject Beelden voor de Toekomst.

Foto: Mark Janssen

Marc Jurgens

Jurgens signaleerde een toenemende bereidheid bij het publiek om te betalen, al loopt het bij Ximon.nl, dat dit voorjaar is gestart, nog niet storm. Een paar honderd klanten per dag huren via de computer één van de duizend films en documentaires die de dienst aanbiedt. Begin volgend jaar wil Ximon.nl ook op tablets en smart tv’s aanwezig zijn. Volgens Jurgens is nog niet duidelijk op welke schermen precies de dienst komt, omdat er sprake is van een wildgroei. Naast het retailkanaal voor het publiek is er een wholesalekanaal voor bijvoorbeeld scholen, bibliotheken en kabelmaatschappijen.

De catalogus moet snel groeien, naar vijfduizend titels in 2013, onder meer van publieke omroepen uit binnen- en buitenland. Kaskrakers zitten daar niet bij, Ximon.nl richt zich op kwaliteitswerk, dat ongeveer twintig procent van de markt zou uitmaken. Klanten kunnen kiezen uit een pay per view systeem, een collectie van vijf tot vijftig titels in een virtuele box en het Ximon Plus abonnement, waardoor ze tegen een vaste prijs onbeperkt kunnen kijken.

Voor de toekomst verwacht Jurgens dat veel mensen  een lineair VoD-aanbod op prijs zullen stellen: een ‘eigen’ kanaal waarop ze producties kunnen zien die zijn gekozen op basis van hun profiel.

De presentatie van Marc Jurgens is hieronder te zien:

Pitches
Voor de pauze kregen vijf bedrijven de kans om zich kort te presenteren. Bauke Freiburg van Videodock prees de dienst Screendock aan, een digitale besloten screeningroom. Dure koeriers die banden rondbrengen, zijn overbodig, en je krijgt ook geen problemen met filesharingdiensten die niet goed werken. Klanten kunnen hun video uploaden, bepalen wie er naar mag kijken en monitoren of dat ook gebeurt.

De presentatie van Bauke Freiburg is hieronder te zien:

De startup Bitnomica is voortgekomen uit Tribler, een project van de TU Delft en de NPO op het gebied van peer to peer streaming. Door computers samen data te laten binnenhalen, is minder bandbreedte nodig. Ook financieel een interessante besparing, aldus Jacco Taal.

De presentatie van Jacco Taal is hieronder te zien:

Jan-Pieter Gerritsen is al sinds 1993 bezig met VoD. Zijn bedrijf CrownTech biedt een eenvoudige oplossing om VoD op het tv-toestel te krijgen. Een settopbox, inclusief software, een systeem dat zijn waarde in het buitenland al heeft bewezen.

De presentatie van Jan-Pieter Gerritsen is hieronder te zien:

Vanuit de gedachte dat democratie een vrije pers nodig heeft, is AfricanSlumJournal ontstaan. Hidde Kross beschreef hoe de sloppen van Nairobi een stem kregen. Jonge mensen werden na een opleiding in staat gesteld zelf films te maken en te verkopen. Het Amsterdamse Sense Studios levert verder complete oplossingen, inclusief library en play-out.

De presentatie van Hidde Kross is hieronder te zien:

Als laatste in deze pitchsessie presenteerde Daniëlle Tamis de Stichting Video on Demand. Deze organisatie, begin dit jaar opgericht door een aantal fabrikanten, producenten en distributeurs, maakt via campagnes promotie voor VoD. Essentieel voor het succes van diensten is volgens Tamis gebruiksvriendelijkheid. Een pluspunt is ook het ontbreken van reclameblokken, die veel mensen een hinderlijke onderbreking vinden. Want, aldus Tamis, VoD is quality time thuis op de bank.

De presentatie van Daniëlle Tamis is hieronder te zien: