NCRV: van digitalisering naar integraal programmeren

Tijdens het traditionele zomercafe kijken we vooruit op komend seizoen, maar omdat iMMovator dit jaar tien jaar bestaat kijken we ook terug op afgelopen decennium. In aanloop naar het café interviewde Peter Olsthoorn Coen Abbenhuis (directeur NCRV). De NCRV was een typische exponent van de worsteling van de Publieke Omroep in het afgelopen decennium en heeft, bijvoorbeeld recent nog met In Therapie, een voorschot genomen op de nabije crossmedia toekomst met onder meer zware inzet van sociale media. Coen Abbenhuis (1958), vanaf 1 december 2003 algemeen directeur van de NCRV, en daarvoor algemeen directeur bij de Programmabladen AKN, beschouwt verleden en toekomst.

Door Peter Olsthoorn

In het Beleidsplan 2010-2015 biedt de omroep onder de titel de visie vanuit: "Waar vroeger woorden als ‘barmhartigheid’, ‘zingeving’ en ‘naastenliefde’ ons gedachtegoed het beste verwoordden, hebben we het nu over ‘respect’, ‘inspiratie’ en ‘samen leven’. Wij willen er zijn voor een groeiende groep mensen die zich realiseert dat de oplossing niet ligt in soundbites, oneliners en populisme. We schuwen het debat niet, maar zoeken vooral de dialoog: luisteren naar elkaar en van elkaar leren. Op die manier vinden we de nuance die de kern is voor een succesvolle samenleving."

De club zegt van protestants-christelijk als basis naar 'respect voor elkaar' als basis te gaan, maar zegt zich nog te laten 'inspireren' door het protestants-christelijke gedachtegoed. " Abbenhuis: "Dit gedachtegoed was en blijft de inspiratie voor de NCRV. De genoemde woorden als ‘respect’ en ‘samen leven’ passen beter in dit tijdsgewricht en zijn naadloos verbonden met waar een maatschappelijk betrokken protestantse omroep voor staat."

De NCRV stelt drie waarden centraal: eigen verantwoordelijkheid, betrokkenheid en gelijkwaardigheid. Het gaat de NCRV om 'inspireren tot samenleven.' Daarmee poogt de vereniging het onderscheidend vermogen te benadrukken. De NCRV is beheerder van het themakanaal Spirit24 waarop alle levensbeschouwelijke omroepen samenwerken. Spirit vloeit voort uit het eerdere themakanaal Geloven dat van NCRV alleen was.

"Doel is om mensen te raken, te ontroeren en aan te zetten tot beweging en zelfonderzoek. Dichtbij mensen staan, echtheid, begrip en respect kenmerken onze content", zegt de NCRV. Jongere doelgroepen wil de NCRV ook binden met levensbeschouwing, opinie en debat en 'human interest'.

SpangaS en In Therapie 'sociaal'

Abbenhuis: "Het is beslist niet waar dat jongeren niet geïnteresseerd zijn in de publieke omroep en in de waarden die wij uitdragen. Het beste voorbeeld is SpangaS. Daarin geven we de jeugd iets mee over samenleven en perspectief bieden. Dat programma mag zich in een hoge populariteit verheugen." Juist SpangaS, zo hebben we eerder voor iMMovator uiteengezet, is een schoolvoorbeeld van toepassing van internet en televisie in combinatie. Abbenhuis: "SpangaS zonder de community op internet en in sociale media kun je je niet meer voorstellen. Die zijn zo verweven met elkaar."

 

Het inspireerde de NCRV om in de zomermaanden met In Therapie, de alom gewaardeerde dramaserie krachtig in te zetten op nieuwe media. Abbenhuis: "Dat loopt als een speer met de social networks. Er zijn veel uitingen en communicatie die extra lagen toevoegen aan het televisieprogramma." De zes karakters uit In Therapie met een eigen Twitter-account hebben 1.000 tot 1.500 volgers, met een levendige conversatie. De In Therapie Facebook pagina heeft 3.500 fans.

Op Uitzendinggemist.nl heeft In Therapie 950.000 views sinds de start op 26 juli van nu zo'n 20 uitzendingen, dus gemiddeld grofweg 50.000 'uitgestelde kijkers', wat relatief veel is want op tv kijken er dagelijks 450.000 tot 500.000 fans. Toch hoor je nog veel mensen zeggen dat ze het programma niet zien omdat het 's avonds om 22.40 uur wordt uitgezonden wat laat is. Kijkers laten zich kennelijk ook anno 2010 nog de dictatuur van de programmering aanleunen in plaats van zich er vrij van te maken met uitgesteld kijken.

 

Abbenhuis: "Ja, het lineair televisiekijken zal niet verdwijnen in de komende jaren. Non-lineair of on-demand kijken is een langdurig proces dat de komende jaren ongetwijfeld versterkt zal doorzetten. Maar mensen vinden het ook fijn om samen te kijken en we blijven dat als NCRV ook bevorderen en waarderen."

Hij verwacht ook dat er de komende jaren nieuwe bedrijfsmodellen ontstaan om content af te rekenen, vooral op basis van minibetalingen. Maar de publieke omroep blijft daar wat hem betreft buiten: "Kijkers hebben de programma's al betaald via de belasting. Maar het biedt zeker mogelijkheden voor commerciële omroepen en andere aanbieders van audio-visuele content."

Dit impliceert ook dat Abbenhuis verwacht dat de publieke omroep ook het komende decennium nog stand zal houden en grotendeels in dezelfde vorm als nu (een bestel met taakomroepen en ledengebonden omroepen). Of op korte termijn de bezuiniging van tenminste 100 miljoen euro ten koste gaat van een tv-net valt te bezien. In dat geval wordt het (uitwijken naar) internet nog belangrijker. iPad kijken op de bank, wie weet.

Van digitaal naar integraal

Minder geld en uitzendmogelijkheden kan de journalistieke kwaliteit verder doen verschralen, een onderwerp waar Abbenhuis zich ernstig zorgen over maakt: "Dagbladen hebben het niet gemakkelijk en moeten het met steeds minder journalisten doen. Consumenten halen zelf ook links en rechts hun nieuws zonder dat zij in staat zijn goed vast te stellen of de feiten wel juist zijn. Bij verder bezuinigen heeft de publieke omroep een steeds kleinere rol, ook op dit stuk wat je wel een van de kerntaken van een publieke omroep mag noemen.

Wij moeten juist in de veelheid van beschikbare informatie nog meer gaan duiden en het kaf van de hype en het koren van wat echt belangrijk is scheiden. Juist als publieke omroep moet je blijven strijden om de verschraling tegen te gaan in vormen die toch aantrekkelijk zijn voor de verschillende doelgroepen. Ook in de komende tien jaar wordt dat een enorme uitdaging."

Maar de kern van de komende verandering ligt volgens Abbenhuis in het ervaren van en communiceren over onderwerpen die mensen na aan het hart liggen: "We maken nu de stap van digitaal naar integraal: media worden een integraal onderdeel van ons existeren, van ons zijn. Zoals de mobiele telefoon voor velen een onmisbaar verlengstuk is geworden, zo worden andere media dat ook. We kunnen ons op veel verschillende manieren uiten en direct participeren daar waar en wanneer we dat zelf belangrijk vinden. Er zijn altijd filmpjes voorhanden, altijd is er uitwisseling van meningen. Wie wij zijn integraal uitdragen via media en vooral sociale media komt centraal te staan. Daar moeten en zullen wij als NCRV een rol in spelen."

 

Teruggevochten na dieptepunt

Het afgelopen decennium kenschetst Abbenhuis in één woord: digitalisering. "We gingen van analoog naar digitaal. Internet werd het belangrijkste medium vanwege de snelle en alles omvattende vormen van communicatie. Internet is daarnaast ook een belangrijke toevoeging aan alle andere media (Radio, TV, kranten etc.) waardoor de consumptie van die media substantieel veranderd is."

Het dieptepunt voor de NCRV lag volgens Abbenhuis bij de overgang van de 'Thuisnetten' naar het 'Programmeermodel': "Wij hadden een sterke en ook comfortabele positie op Nederland 1 en kwamen vervolgens in een vacuüm waarbij we voornamelijk bijdroegen aan Nederland 2."

Dit dieptepunt maakte juist ook de weg vrij voor het hoogtepunt dat Abbenhuis noemt uit zijn periode vanaf 2004: "We hebben ons weten terug te vechten naar een belangrijke positie op alle netten dankzij het accent op vakinhoudelijke kwaliteit vanuit onze eigen uitgangspunten. Het is heel duidelijk geworden waar de NCRV als christelijke maatschappelijk betrokken organisatie voor staat. Dat vindt ik wel een hoogstandje van onze mensen."

Het heeft ook de ledengroei bewerkstelligd naar nu zo'n 370.000, na een periode van teruggang. Eind 2000 telde de NCRV er bijna 475.000leden en zeven jaar later nog slechts 325.000. De in 2008 ingezette poging tot groei met 50.000 leden is nagenoeg geslaagd.

24-08-2010 | Cross Media Café