Mediasector beter verankeren in economie Gooi- en Vechtstreek

De mediasector blijft belangrijk voor de Gooi- en Vechtstreek. Maar Hilversum zou er goed aan doen het cluster beter te verankeren in de regionale economie. Voor de toekomst kan het best worden ingezet op een combinatie van ICT en content, aldus de Cross Media Monitor Gooi- en Vechtstreek 2010.

De totale economie van de Gooi- en Vechtstreek is sinds 1995 met gemiddeld 1,3 procent per jaar gegroeid. De laatste jaren, vanaf 2004, is er sprake van een lichte krimp van gemiddeld 0,3 procent, verwacht wordt dat dit de komende tijd zal aanhouden. Al met al is de economische groei bescheiden te noemen in vergelijking met de gehele Metropool Regio Amsterdam (waar de Gooi- en Vechtstreek onderdeel is).
De groei van de creatieve industrie en ICT in de Gooi- en Vechtstreek blijft ook achter bij het gemiddelde van deze sectoren in Nederland. In de periode 2007-2009 is er sprake van een krimp met 0,6 en 2,1 procent. De afgelopen jaren is er vooral werkgelegenheid verdwenen bij de bedrijfstakken radio en televisie en vervaardiging van ICT hardware. Toegespitst op Hilversum, waar 70 procent van alle banen in de creatieve industrie en ICT in de regio zit, is te zien, dat vooral de grotere mediabedrijven arbeidsplaatsen hebben ingeleverd. Kleine bedrijven vertonen wel groei.
Toch blijven de creatieve industrie en ICT van groot belang voor Hilversum en de rest van de regio. In de Gooi- en Vechtstreek zijn bijvoorbeeld ruim 20.000 banen in deze sectoren te vinden, 17,8 procent van de totale werkgelegenheid.

Netwerk
‘In de hele economie is een verschuiving te zien van grote organisaties naar kleinere’, constateert één van de opstellers van het rapport, professor Paul Rutten (Universiteit Leiden). Hij is verantwoordelijk voor de interpretatie van de cijfers, economisch onderzoeker Olaf Koops (TNO) maakte de analyses en de Cross Media Monitor Gooi- en Vechtstreek 2010 is verschenen onder eindverantwoordelijkheid van Frank Visser (iMMovator). ‘Die verschuiving, gefaciliteerd door ICT, is ook merkbaar in de contentindustrie’, aldus Rutten. ‘De grotere bedrijven in Hilversum bijvoorbeeld verliezen arbeidsplaatsen, terwijl er meer ZZP’ers bijkomen. In de traditionele mediasector in Hilversum is die trend al langer aan de gang. De facilitaire bedrijven, zoals het NOB, zijn jaren geleden al gescheiden van de contentmakers. Zo is er steeds meer een netwerkeconomie ontstaan.’
De groeimogelijkheden in de regio worden bovendien beperkt door een gebrek aan ruimte. ‘Bedrijven die een vestigingsplaats zoeken kunnen mede daardoor wel eens afzien van een keuze voor Hilversum. Ook hebben ze vaak behoefte aan een andere context dan die van omroepen. Technologisch gezien zitten ze niet vast aan één plaats. Creatieven kiezen dan makkelijk voor bijvoorbeeld Amsterdam.’

Locatie
Frank Visser signaleert dat ook. ‘Natuurlijk kun je met een goede glasvezelverbinding overal zitten. Maar locatie zegt iets over je bedrijf, daar zijn klanten gevoelig voor. Hilversum is onder meer gericht op exploitatie. Dat stagneert, in creatie en nieuwe exploitatievormen zit wel groei. Het is dus zaak als Gooi- en Vechtstreek te werken aan de juiste profilering. En gezien het hoge percentage inwoners dat in de regio werkt en de grote inkomende pendel vervult de Gooi- en Vechtstreek als regio tussen Amsterdam en Utrecht een belangrijke rol in de huisvesting van bedrijven.’

Verankering
De relatief geringe verankering van de creatieve industrie en ICT, ook wel aangeduid als contentindustrie, in de regio kan een risico inhouden, vindt Rutten. Voor de sector in de Gooi- en Vechtstreek geldt een multiplier ten aanzien van de gehele Nederlandse economie van 1,82. Dit betekent dat als de sector groeit er een effect in de rest van de economie volgt van 0,82 maal de waarde van die groei. Van dat effect is maar 0,18 te merken in de Metropool Regio Amsterdam, de rest slaat neer in overige delen van het land. Hieruit blijkt dat de verankering van de contentindustrie in de Gooi- en Vechtstreek in de regionale economie beperkt is. Rutten: ‘Dat kan ertoe leiden dat bedrijven zich makkelijker ergens anders vestigen. Als de verankering in de plaatselijke economie groot is, zijn bedrijven minder gauw geneigd om te vertrekken.’
Visser: ‘Veel mensen die in de sector werken, wonen in de Gooi- en Vechtstreek. Maar je zou de bedrijfstak meer kunnen verankeren hier, als er meer interactie zou zijn met andere groepen, zoals architecten, reclamebureaus, ontwikkelaars van games, websitebouwers enzovoorts.’
Opvallend is overigens dat de regio een pendeloverschot kent. Dagelijks komen er 20.000 mensen meer naar de Gooi- en Vechtstreek om er te werken, dan dat er inwoners op pad gaan om elders hun brood te verdienen.

Applied health games
‘De trend is, dat ICT steeds belangrijker wordt in de mediasector’, stelt Rutten vast. ‘Hilversum is een knooppunt van contentproductie en ICT.’ En daar liggen volgens hem dan ook kansen voor de toekomst. ‘Ontwikkel goede nieuwe diensten op de relevante platforms. Daarvoor heb je goede infrastructuur nodig, maar ook zaken als capaciteit en mogelijkheden om content op te slaan en te ontsluiten. Maak een combinatie van bedrijven, die hierop inspelen. Dan is het ook handig om bij elkaar in de buurt te zitten.’
‘Denk bijvoorbeeld aan de wijze waarop de VARA bezig is met sociale media om nieuwe diensten aan te bieden en het eigen merk te versterken’, vult Visser aan. ‘En breid dat uit naar andere sectoren. Met dat doel is bijvoorbeeld de Dutch Health Hub opgezet, een platform voor opslag en distributie van medisch beeldmateriaal. Data die je zo goedkoper kunt opslaan dan wanneer elk ziekenhuis dat apart doet. Bovendien vergemakkelijkt het onderzoek: beeldanalyse is veel beter uit te voeren als je al het materiaal bij elkaar hebt. En in de toekomst zullen patiënten bijvoorbeeld hun eigen beeldmateriaal willen bekijken. Dat zou je zo heel goed kunnen faciliteren, zodra problemen rond bijvoorbeeld privacy zijn opgelost.’
Ook Rutten ziet er grote toekomstmogelijkheden in. ‘Als je op dit terrein nieuwe producten en diensten ontwikkelt, kun je ook internationaal een sterke positie verwerven. Maar denk ook aan een combinatie met games. Die zijn zeer goed in de medische wereld en andere sectoren in te zetten. Het concept van applied health games, waarbij contentindustrie en zorgsector samenwerken, biedt echt perspectieven.’

Gateway
Om een en ander optimaal te realiseren heeft Rutten een concreet advies. ‘Je zou van Hilversum Mediastad naar Hilversum Gateway voor de diensteneconomie kunnen groeien. Daartoe zou je het Media Park kunnen omvormen tot een hoogwaardige media-ICT campus. Met misschien minder studio’s, maar meer ruimte voor bedrijven die nieuwe diensten ontwikkelen en gebruik maken van het netwerk van gerelateerde partners.’

Bas Nieuwenhuijsen

Bekijk hieronder de Cross Media Monitor Gooi en Vechstreek:

 

 

31-05-2011 | Uit het netwerk