Hyperlokale diensten: postcode en GPS

In deel 1 van het onderzoek naar hyperlocal of ‘hyperlokaal’ kwamen vooral uitgevers aan bod. In deel 2, dat nu volgt, gaat het meer over diensten. Ze gebruiken bijvoorbeeld kaarten, postcodes en GPS plaatsbepaling

De overheid

Aan de ene kant presenteren zich uitgevers die uitgaan van lokale media en die digitaal uitbreiden en (willen) verfijnen. Je kunt dan niet enkel denken aan websites voor winkelcentra en woonomgevingen, of andersom woonwijken inclusief hun handel. Vandaag passeert in het Cross Media Café ook een voorbeeld van een digitaal medianetwerk van openbare beeldschermen buiten en binnen met ter plekke relevante informatie.

Centraal kan dat ondersteund worden met een website waarop met persoonlijke instellingen uit dezelfde bron nieuws en aanbiedingen te halen zijn.

Ideaal zijn dit soort toepassingen gericht op toerisme en aanpalend voor kunst en cultuur. De doelgroepen daarvan lenen zich voor specifieke, locatiegebonden informatie. Ten tweede, niet onbelangrijk, is er in die sfeer sneller geld voorhanden vanwege subsidies. Zolang als het duurt.

Dat brengt ook een lijntje naar een hele mooie hyperlokale dienst, die van de website Overheid waar je op postcode op vier cijfers de lokale informatie op het web krijgt. Officiële bekendmakingen kun je nu tot op een minimum van 500 meter vanaf je adres in je postbus laten rollen. Mits gemeenten ook werkelijk postcodes goed meegeven, ook aan vergunningaanvragen, is dit een uitstekende ‘hyperlokale’ dienst. Ik heb het een paar weken getest en het werkt uitstekend. Het bespaart je om in de lokale kranten pagina’s lange rijen bekendmakingen door te lopen.

Een andere overheidsdienst, de megadatabank van de landelijke overheid CBS biedt al een paar jaar CBSinuwbuurt.nl. Gemeentelijke informatie op maat op postcode is boeiend om een beeld te krijgen van tal van facetten van de buurt, ofschoon privacy al nauwkeurige buurtinformatie op vijf of zescijferige postcode in de weg staat.

Helaas is het aangeboden ‘nieuws’ gedateerd. Dat is minder hinderlijk voor de aangeboden ‘Documenten en Publicaties’ an het CBS. Die zijn van juli 2007, nu ruim 2,5 jaar geleden. Ook als je je buurt selecteert zijn de cijfers, bijvoorbeeld van inkomens, van 2007. De meest gevraagde cijfers – kun je op je vingers uittellen – die van criminaliteit in de buurt, worden op deze CBS-site nog niet weergegeven.

Huizen, handel en pedofielen

Huizensites zijn van deze handige CBS-informatie meer en meer gebruik gaan maken, meestal in combinatie met Google Maps/Earth. Dat is begonnen door Miljoenhuizen.nl en nu ook bij de grootste huizensite Funda.nl beschikbaar. Het meest vergaand is Omgevingsscan.nl die via Jaap ook aan consumenten de informatie over de gemeente en wijk tegen betaling aanbiedt.

Marktplaats toont Kijk in uw Wijk om te zien wat er in de buurt wordt verhandeld. Met wat bewegen van de muis om de kaart te verkleinen en vervolgens het opvragen van de ‘lijst’ hoop je dan de aanbiedingen in de buurt aan te treffen. Maar het werkt niet goed. Het is de zoveelste dienst in dit onderzoek die onvoldoende functioneert. En dat is gunstig: er is nog heel veel te doen in de hyperlokale markt.

De dienst Spot the Shopper van Wehkamp laat real-time bestellingen zien per gemeente waar wordt gekocht. Dat werkt goed, maar toont enkel de continue stroom real-time verkopen. Overzichten van de verkopen per postcode houdt Wehkamp wijselijk voor zichzelf. Evenals het in het kader van dit onderzoek relevante vraag waar en wanneer er mobiel wordt besteld.

Boeiend is conversatie die meerwaarde biedt. Fraaie hyperlokale diensten vormen de websites voor nieuwbouwprojecten, zoals in het project Landhof in Meerhoven. Toekomstige bewoners kruipen alvast virtueel bij elkaar om de inrichting te bepalen. ‘Collectief particulier opdrachtgeverschap’ is de bijpassende term.

Te lezen valt dat men ook de ‘eigen buren kan kiezen’, en ieder voor zich moet maar bepalen of die mogelijkheid prettig is. Dat geldt uiteraard ook voor de online diensten waarmee je waarschuwingen kunt krijgen over de nabijheid van bepaalde soorten criminelen in je buurt. In New York kun je een fax, e-mail of sms ontvangen met een mededeling over een ‘ sex offender’ in je buurt.

Het ‘grappige’ hiervan is overigens dat, juist als gevolg van de openbare registers en waarschuwingen met naam en toenaam, veel van deze mensen dakloos zijn geworden, dus geen registratie op adres meer hebben en niet meer te traceren zijn. Zwervers zijn zeer mobiel hyperlocal en vormen wellicht een interessante doelgroep op zich.

Google

Een aantal van de genoemde diensten gebruikt Google Maps om diensten lokaal weer te geven. Google is daarmee een hele belangrijke speler. Hoe belangrijk? Dat zouden we vandaag graag vernomen hebben, maar Google kon geen gehoor geven aan ons verzoek om dat te duiden.

Immers, wat wil Google precies? De elementen: Google Maps, Earts en Streetview (Nederland bouwt Google aan een krachtige databank van locale informatie gebaseerd op kaarten. Foto’s van gebruikers, verspreid met ondermeer Picasa van Google en het aangekochte Panoramio voor foto’s van locaties, Sketchup voor 3D-toevoegingen van het publiek en beschrijvingen van Weblogs kunnen één geheel gaan vormen. En er komt nog meer bij.

Google kocht AdMob, een bedrijf gespecialiseerd in reclame op mobiel, voor niet minder dan 750 miljoen dollar. AdMob bestrijkt met een kleine 200 werknemers inmiddels vijf continenten, in Europa vanuit Londen. Net als DoubleClick het surfgedrag van het vaste internet als uitgangspunt neemt, verzamelt AdMob de mobiele bewegingen en interesses van gebruikers. De databanken zullen elkaar enorm versterken.

Google heeft een ‘eigen’ mobiele besturing, Android, die naar verwachting iPhone zal overstijgen in belang, of de eigen telefoon Nexus nu wel of niet een succes wordt. De rug ervan worden de mobiele diensten van Google op veel telefoons naar binnen gebracht zoals Navigation die gratis weggezet zal worden in concurrentie met betaalde navigatiediensten, net als overigens Ovi Maps van Nokia die we niet apart behandelen.

Dan is er nog Latitude waarmee Google mobiel sociaal netwerken van de grond te tillen. Google heeft met web 2.0 applicaties al een serie mislukkingen op de naam en het is de vraag of Google bijvoorbeeld het hyven op je mobiel en Facebook for Mobile die overigens weer nauw samenwerkt met Nokia en operators als Vodafone.

Ook al heeft Google-baas Eric Schmidt recent in Barcelona iets van een mobiele strategie uiteen proberen te zetten, helder is die nog niet. Ook mobiele chef Alex Barza deed een poging, maar die mislukte evenzeer. Vooralsnog uit die strategie zich voornamelijk in nieuwe vormen van zoeken (met spraak bijvoorbeeld) en gerichte reclame, waar Google op internet ook vrijwel alle omzet uithaalt.

Op 23 februari 2010 heeft Google een patent toegewezen gekregen op een mechanisme voor het lokaal serveren van reclame na het inbrengen van zoekopdrachten. Als gebruikelijk in de VS is de formulering breed en vaag en is het de vraag of zo’n patent op de Europese markt zin heeft.

TomTom

De koers van TomTom kreeg door de aankondigingen van Google en Nokia voor gratis navigatie rake klappen, maar Tom,Tom presteert stabiel. Maar TomTom wordt gedwongen om in haar kern beter te blijven en nieuwe diensten toe te voegen. De grootste troef in de kern is nu HD Traffic op de navigatie onderweg, veruit de beste verkeersinformatie.

Wie zoekt Tomtom HD Traffic, krijgt als eerste resultaat een reclame van Google zelf voor Google.nl/hdtraffic, de verkeersinformatie van TomTom op iGoogle met de gratis routeplanner.

Dit sluit overigens goed aan op wat de Sanoma-chef zei: mobiele diensten worden vaak thuis genoten, dus dan is de verkeersinformatie dan de ‘locatie gebonden dienst’ vanaf de plaats van vertrek.

TomTom levert verkeersinformatie aan RTL België, Radio 538, Startpagina van Sanoma en aan de filewebsite van Geenstijl, Geenfile.nl. Lokale overheden in Brabant gebruiken de informatie voor verkeersstudie.

Met abonnementen van 10 euro per maand op HD Traffic inclusief wat aanvullende diensten als over flitsers krijgt TomtTm over de levensduur van een systeem meer geld binnen uit diensten dan uit de hard- en software. Bovendien zijn de kosten en retailmarges gering.

In Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Zwitserland en Portugal kan HD Traffic gebruikt worden. Er zijn ruim 200.000 systemen in Europa met HD Traffic actief, dus dat brengt per maand 2 miljoen euro extra omzet binnen.

TomTom is met de data over gsm-bewegingen van Vodafone-abonnees in staat om nauwkeurige verkeersinformatie te leveren over veel meer wegen dan de traditionele bronnen. Dat moet TomTom in andere landen ook opbouwen. En dan nog zal er concurrentie ontstaan van andere partijen.

TomTom heeft in Nederland een marktaandeel van dicht tegen de 75 procent volgens een woordvoerder, en rond de 45 procent in Europa en ongeveer 20 procent in de Verenigde Staten.

De grote uitdaging voor TomTom is het integreren van mobiel internet, en dit tegelijkertijd relevant maken. De reikwijdte van Tomtom tegenover Google en Nokia is veel ter gering maar anders dan Nokia en Google doet TomTom minder geen nutteloze investeringen in diensten waar (nog) geen behoefte aan blijkt te bestaan.

Boeiend is de aankoop van iLocal van oprichter Pieter Grasdijk door TomTom. Eerder mislukte de samenwerking van Grasdijk met Wegener die weer uit iLocal stapte.

iLocal exploiteert een Benelux database met bedrijfsnamen gekoppeld aan gps-coördinaten. Deze databank wordt onderdeel van de software in de navigatie van TomTom.

"iLocal beschikt over een slimme technologie om uit meerdere bronnen data te verzamelen. Die technologie willen we ook buiten Nederland en België gaan uitrollen", aldus een woordvoerder van het bedrijf tegen het FD.

TomTom wordt dienstverlener voor mobiel zoeken en vooral vinden en wordt dus een concurrent van Google dat zich juist op navigatie heeft gestort.

KPN, Vodafone en T-Mobile

De mobiele netwerkaanbieders zijn belangrijke spelers in de markt voor ‘loction based services’ zoals het in de mobiele markt heet. Ze kunnen die baseren op GPS plaatsbepaling, maar ook op nauwkeurige plaatsbepaling vanuit hun eigen netwerk.

KPN was vroeg met deze diensten. In samenwerking met Hyves biedt KPN WieWatWaar. Vrienden op Hyves kunnen weten waar je je bevindt als je een sms stuurt met omschrijving van wat je aan te doen bent naar nummer 2585 (tegen normaal sms-tarief). De locatie wordt op een Google Map aangegeven op de persoonlijke Hyves-pagina. Deze dienst voorziet niet in een grote behoefte.

KPN had eind september 2009 150.000 abonnees voor location based services in totaal. MarketingFacts biedt een mooi overzicht van de meest gebruikte diensten. Bovenaan staan Buienradar, 9292OV en het weer van Meteo Consult. Vooral Buienradar groeide snel.

Inmiddels wordt deze markt meer en meer in beslag genomen door de aanbieders van toestellen als de iPhone en Android met eigen applicaties voor de mobiele diensten. Dat is een gevecht op zichzelf waar we in dit onderzoek verder geen aandacht aan kunnen besteden, maar dat wellicht tijdens het Cross Media Café zal terugkeren.

Dat geldt uiteraard ook voor veel nieuwe spelers die op grond van plaatsherkenning met mobieltjes allerlei diensten ontwikkelen en aanbieden, zoals het bekende Layar. Ook die staan nog in de bekende kinderschoenen. Die mobiele diensten komen in groten getale op, zoals dit overzicht op Frankwatching toont.

23-03-2010 |

Participanten

  • hogeschool utrecht
  • Villa Heideheuvel
  • Beeld en Geluid
  • ECP
  • GfK
  • gemeente hilversum
  • TNO
  • media park
  • gemeente almere
  • inholland
  • publieke omroep
  • RTL Nederland
  • kvk
  • gemeente haarlem
  • syntens
  • provincie noord holland
  • media academie
  • gemeente amersfoort
  • rabobank
  • united broadcast facilities