Hogeschool Utrecht: Onderzoek regionale arbeidsmarkt

Paul Breman & Astrid Bolland zijn mede-initiatiefnemers van de enquête ‘Creatie van economische waarde door een aantrekkelijke (arbeids)markt voor de zorg’. Dit onderzoek is met hulp van de Gemeente Hilversum en Hogeschool Utrecht uitgevoerd.

Vanuit de Hogeschool Utrecht is het lectoraat Organiseren van Innovatie (Ovl) hiermee bezig geweest. De missie van het Lectoraat Ovl HU is: ‘Het vergroten van het innovatief vermogen van organisaties in de Utrechtse Regio en daarbuiten vanuit het besef dat innovaties door toedoen van mensen tot stand komen.’

In de huidige tijd hebben we te maken met een arbeidsparadox, twee fenomenen die tegelijk plaats vinden namelijk: het vergroten van de economische waarde door creatie van arbeidsplaatsen versus een krapper wordende arbeidsmarkt (vergrijzing en ontgroening). Dat is dus best lastig en tevens een grote uitdaging.

Beide fenomenen treden tegelijk op en leiden tot de volgende vragen:
• Hoe groeit het beschikbare arbeidsaanbod mee met de zorgvraag?
• Hoe blijft zorg uitvoerbaar bij een snel toenemende vraag?
• Hoe kunnen we zorg benutten om welvaart, welzijn en gezondheid te vergroten?
• Hoe denkt u over de arbeidsmarkt en werkgelegenheid in de zorg?

Omdat de resultaten van het onderzoek nog niet helemaal bekend zijn, is er voor vandaag een quick-scan uitgevoerd onder de mensen die zich voor het Cross Care Café hadden opgegeven. Van de ruim 100 aanmeldingen hebben 43 mensen in totaal gereageerd. Dat is een hoge respons gezien de vakantieperiode. Wat ook goed is, is dat de sectoren ‘cure’, ‘care’ en ‘preventie’ hebben een groot deel van de reacties opgeleverd. Dat is fijn omdat het voornamelijk deze doelgroep betreft.

Wat bijzonder was om te ontdekken dat het aantal instellingen wat nu vacatures heeft niet zo hoog was.

Natuurlijk betreft het hier maar een ‘momentopname’ en kan dit binnen enkele weken totaal anders zijn. Toch blijkt uit de vraag hoe het vervullen van de vacatures verloopt, dit toch voor een groot deel moeizaam gaat.

Astrid Bolland geeft nog een aanvulling op enkele andere bijzondere waarnemingen. Bij de vraag of de inzet van ICT belangrijk is, geeft meer dan 70% aan dat dit inderdaad belangrijk is. Maar pas bij zo’n 8% is het ook daadwerkelijk goed geregeld. Met andere woorden: hier is nog veel te bereiken.
Ook vindt een groot deel dat zorginnovatie erg belangrijk is. Vanuit de zaal wordt dit beaamd. Er zou meer samengewerkt moeten worden met het bedrijfsleven. Daar is men over het algemeen toch al vaak een paar stappen verder.

Paul Breman vervolgt het verhaal door te zeggen dat je in de zorg de welvaart sneller kunt vergroten door beter te zoeken naar matches die je nog kan maken. Bijvoorbeeld bij bepaalde beroepsgroepen, zoals een brandweerman. Vanaf 45 jaar mag je niet meer op de bluswagen rijden, maar daarna moeten ze nog wel 20 jaar werken. Misschien zou dat wel in de zorg kunnen zijn. Dat moet je dus faciliteren.

Kort samengevat zijn de resultaten van de minipeiling onder de aanwezigen als volgt:

Belangrijkste resultaten
• Er zijn behoorlijk veel vacatures in zorg
• De instellingen staan open voor ‘ander soort werknemer’
• Er wordt overwegend gebruik gemaakt van overwegend klassieke wervingskanalen
• Om in toekomst aan zorgvraag te voldoen worden genoemd: zorginnovatie, preventie, inzet ICT, betere organisatie, hogere productiviteit, behoud mantelzorg, nieuwe groepen werknemers
• Het effect van innovatie is dat de samenwerking verandert, het soort en niveau werknemer verandert (werkdifferentiatie) en de hoeveelheid werk neemt toe/af afhankelijk van het soort werk.
• Vacaturevervulling verloopt toch vaak moeizaam
• Er is relatief weinig samenwerking tussen de diverse zorginstellingen bij werving
• Wel is er samenwerking met veel verschillende scholen
• Het wordt belangrijk om mensen een loopbaanperspectief te bieden, efficiënte/transparante organisatie, banen in preventie, ICT etc.
• Maar toch gebeurt hier in de praktijk nog weinig mee!
• Weinig bedrijven en instellingen hebben al maatregelen genomen als het gaat om toekomstige bezetting van zorgfuncties!

De conclusies zijn dan ook:
• Aantal vacatures zijn hoog en neemt nog verder toe
• Er zijn creatieve oplossingen nodig om hierin tijdig te voorzien
• Innovatie en productiviteittoename zorg nodig
• Daardoor meer samenwerking noodzakelijk
• iZovator kan hierin belangrijke rol spelen!

Na deze conclusies worden er nog een paar stellingen voorgelegd.

Stelling 1: Inzet media en technologie is een absolute noodzaak in maatregelen t.b.v. productiviteitsverhoging zorg.

Stelling 2: Wellness en preventie zijn de sleutel voor Gooi en Vechtstreek voor economische groei in de zorgsector en verhoging gezondheid tot op hogere leeftijd.

Na het opsteken van de handen blijkt dat meer dan 50% het eens is met de 1e stelling en maar ongeveer 33% met de 2e. Er wordt echter ook teruggekoppeld dat de stellingen niet eenduidig zijn en er daarom alleen al voer tot discussie is. De discussie zwelt verder aan als Paul Breman oppert dat het in de zorg een probleem is dat er sinds de oorlog nauwelijks of geen arbeidsproductiviteitsstijging is geweest in vergelijking met andere sectoren. Daar is men het in de zaal duidelijk niet mee eens.

Dan volgt nog een 3e stelling. Er staat een aantal doelen in het convenant “De oversteek naar werk”, van Gooi en Vechtstreek. Eén van deze doelen is:
• 661 uitkeringsgerechtigden aan het werk helpen in zorg, media en toerisme
• 355 niet-uitkeringsgerechtigden aan het werk helpen
Zijn deze doelen voor de zorgsector nog veel te bescheiden?

Op de vraag of men het met deze stelling eens of oneens is, is er opnieuw een opmerking uit de zaal dat deze stelling niet voldoende duidelijk is. Hoeveel banen zijn er? En over welke tijdsspanne hebben we het?

Paul Breman geeft aan dat het hier om meerdere jaren gaat en dat het ook nog eens veel meer banen betreft. Dat betekent dat deze aantallen dus veel te bescheiden zijn.

Met deze laatste stelling eindigen Paul Breman en Astrid Bolleman hun presentatie. George Freriks geeft een korte samenvatting dat ICT nog veel kan betekenen in de ‘opvang’ van de zorg. Juist omdat men dit in de regio nog niet zo goed heeft staan. Dus voldoende reden om er hard mee aan de slag te gaan!

Presentatie Paul Breman:

Terug naar het overzichtsartikel

Verder naar een van de volgende verslagen:

• iZovator vol plannen en met nieuwe directeur aan de slag
• DAZ: meer plezier en betere conditie door speeltoestellen voor ouderen
• Heideheuvel: Innovatie bij de behandeling van obesitas
• Symfora groep:Zorgen voor je eigen geestelijke gezondheid
• GGD: Virtuele centra voor gezondheidszorg

04-03-2009 | Projecten